petak, 22. siječnja 2016.

ENDOSKOPSKE, KONTRASTNE I KIRURŠKE METODE ISPITIVANJA ORGANA ZA DISANJE

(Dragan Keser, Nadja Triller, Jurij Šorli)

Bronhoskopija je jedna od najvažnijih endoskopskih metoda u pulmologiji jer pruža direktnu vizuelizaciju traheobronhijalnog stabla i omogućava dijagnostičke i terapeutske procedure.
Pregled traheobronhijalnog stabla izvodi se pomoću  rigidnog  (SI. 6) ili savitljivog bronhoskopa (fiberoptički (SI. 7) ili video-bronhoskop).  

Rigidna bronhoskopija koja se odavno primjenjuje i danas je zadržala svoje mjesto u pulmologiji. Glavne zasluge za razvitak bronhoskopije  imaju njemački autori, Killian, Kirstein i Brunings. Killian je putem  rigidnog bronhoskopa  izveo prvu ekstrakciju stranog tjela iz  bronha davne 1896. godine. Pretraga sa rigidnim bronhoskopom Izvodi se  u općoj anesteziji. Upotrebljava se u terapeutske svrhe, prvenstveno za odstranjivanje velikih tumorskih masa centralnih disajnih puteva. Primjenjuje se i za uklanjanje stranih tijela disajnih puteva, osobito kod djece, za saniranje teških krvarenja, kod biopsije hipervaskulariziranih tumora zbog velikog sukcionog kanala koji omogućava veći komfor prilikom određenih procedura u odnosu na mali sukcioni kanal kod fiberoptičkog bronhoskopa.
Bronhoskopija sa savitljivim bronhoskopom izvodi se uz lokalnu anesteziju ili u sedaciji u više od 95% svih diagnostičnih procedura jer omogućuje eksploraciju disajnih puteva do subsegmentalnih bronha isto tako omogućava i biopsiju perifernih lezija pomoću kontrole diaskopije ili endobronhialnog ultrazvuka. Pomoću savitljivog bronhoskopa možemo diagnosticirati medistinalne lezije i uvećane limfne čvorove  pod kontrolom endobronhialnog ultrazvuka, a možemo izvoditi i neke terapeutske intervencije kao sto su krioterapija, elektrokavterizacija  ili argon plazma koagulacija. Kod videobronhoskopije imamo kontinuirano registriranje bronhoskopske slike. Kompjuterska obrada snimka omogučava stvaranje trodimenzionalne slike i na taj način  uočavanje promjena u traheobronhijalnom stablu.
Dijagnostičke indikacije za bronhološko ispitivanje su: sumnja na karcinom, hemoptiza sa normalnim rtg nalazom, dugotrajni kašalj, sarkoidozu, intersticijumska oboljenja pluća, nespecifične i specifične plućne inflamacije. Bolesnike sa sumnjom na  tuberkulozu bronhoskopiramo u slučaju ako je pregled sputuma na MT negativan a diagnoza tuberkuloze je u užoj  diferencialnoj diagnozi
Uzo­rke za patohistološke i bakteriološke pretrage uzimamo tokom bronhoskopije sa bronhoaspiracijom, bronhoalveolarnom Iavažom (ispiranje pluća do nivoa alveola), četkicom (brushing), kliještima, kiretom i kateter biopsijom (za periferne lezije pluća). Transbronhialnu biopsiju mediastinalnih limfnih čvorova ili tumora mediastinuma, koji su pozicionirani neposredno uz disajni put izvodimo na slijepo posle predhodne analize CT snimaka grudnog koša ili pomoću endobronhialnog ultrazvuka.  Diagnostičke biopsije ili punkcije sa rigidnim inštrumentima  danas se rijetko izvode.
U dijagnostičke pro­cedure svrstavamo i „live imaging“ sistem za rano otkrivanje karcinoma bronha (carcinoma in situ) pomo­ću laserske svjetlosti koju različito apsorbuje zdravo i bolesno tkivo, ultrazvučnu bronhoskopiju i bronho-spirometriju.
Terapijske indikacije za bronhoskopiju su: ekstrakcija stranog tijela, toaleta traheobronhijalnog stabla, tretman hemoptiza i bronhopleuralnih fistula, odstranjenje endobronhialnih tumora, granuloma, papiloma, ožiljaka (najčešće laserom), endolumenska zračna terapija, krioterapija, elektrokauterizacija i postavljanje stentova (kod ekstramuralne kompresije). CT kao i razvoj CT-visoke rezolucije sa trodimenzionalnim prikazom
traheobronhijalnog stabla potpuno su potisnuli bronhografiju kao dijagnostičku metodu za dokazivanje bronhi-ektazija.
NBI (Narrow Band Imaging)  tehnologija u sklopu novih videobronhoskopa je nova tehnologija za rano otkrivanje prekanceroznih i kanceroznih promjena.

Od kirurških metoda ispitivanja važno je navesti: medijastinoskopiju, koja se upotrebljava ako bronhoskopskim metodama ne diagnosticiramo mediastinalne promene ili za tumorsku infiltraciju suspektne limfne čvorove u mediastinumu, video-asistiranu torakoskopijju (VATS), dijagnostičku torakotomiju i perkutanu biopsiju pluća iglom izvodimo pod kontrolom diaskopije, CT-a ili ultrazvuka.


Literatura
  1. British Thoracic Society Bronchoscopy Guidelines Committee, a.S.o.S.o.C.C.o.B.T.S., British Thoracic Society guidelines on diagnostic flexible bronchoscopy. THORAX, 2001. 56 Suppl 1: p. i1-21.
  2. Du Rand, I.A., et al., British Thoracic Society guideline for advanced diagnostic and therapeutic flexible bronchoscopy in adults. THORAX, 2011. 66 (SUPPL. 3): p. iii1-iii21.
  3. Bolliger CT, Mathur PN, Beamis JF, et al. ERS/ATS statement on interventional pulmonology. European Respiratory Society/American Thoracic Society. Eur Respir J 2002;19:356–373.

Nema komentara:

Objavi komentar

Napomena: komentar može objaviti samo član ovog bloga.